Anayasa Mahkemesi Raportörü Osman Can, anayasa konusunda da egemen ideolojiden uzaklaşılması gerektiğini belirterek, "Türkiye kendi anayasasını yapmalı, ortada bir anayasa var ama o bizim anayasamız değil" dedi.

Demokrat-Yargı Derneği Eşbaşkanı ve Anayasa Mahkemesi Raportörü Osman Can, hukuku insan ilişkilerinin oluşturduğunu, bunun için hukuk sisteminin mutlak suretle adaleti temsil ettiğinin söylenemeyeceğini belirterek, "Bu yüzden adaleti kutsallaştırmayalım, abartmayalım. Adaletin tanrısallaştığı yerde adalet toplumdan kopartılır" diye konuştu.

Abant Platformunun "Yeni Bir Toplumsal Mutabakat İçin Demokratikleşme" konulu toplantısının "Demokratikleşmenin Yapısal Gerekleri" başlıklı ilk oturumu Emekli Askeri Hakim Albay Ümit Kardaş'ın oturum başkanlığında gerçekleşti.

Oturumda "Yargının Demokratikleşmesi" başlıklı sunum yapan Osman Can, iki insanın bulunduğu yerde siyasetin yapıldığını belirterek, bu yüzden yargıda da siyaset unsurlarının olduğunu, yargının demokratikleşmesi konusunun da Türkiye için geçikmiş bir tartışma olduğunu söyledi.

Türkiye'de yargı ile demokrasi arasındaki ilişkinin yeni kurulmaya başlandığını, konunun tartışılmaya başlanmasıyla birlikte kavram çarpışmalarının da başladığını ifade eden Can, "Kavramların içini farklı şekilde ifade ediyoruz. Erkler ayrılığı kavramı, batıda bambaşka işlevi yerine getirirken Türkiye'de farklı bir şekilde bize sunulmaktadır" diye konuştu.

Avrupa'da yargının demokratikleşmesinden örnekler veren Can, "Avrupa'da bir çok ülkede üst yargı kurumunun seçimi parlamentoya bağlıdır. Bizim bazı normlarımız Avrupa'dan daha iyi, ama orada hukuk uygulamasını gerçekleştirenler tapınak şövalyeleri değil, halkın temsilcileri" diye konuştu.

Çoğulculuk kavramının demokrasinin temel kavramı olduğunu ancak Türkiye'de bu kavramın "Parlamento'nun karşısındaki devlet yönetimindeki çeşitli kurumları" ifade ettiğini kaydeden Can, Türkiye'de siyasal sistemin geçmişten bugüne kadar maske taktığını ve bu yüzden Türkiye'nin halen demokratik, yarı demokratik gibi tabirler ile anıldığını, ülkede demokrasinin var olup olmadığı konusunun tartışıldığını kaydetti.

"Hukuk daima üstündür", "adalet mülkün temelidir" gibi kavramların hukuk için değil, demokrasi için söylenmiş sözler olduğunu öne süren Can, bu bakış açısının hukukun asla yargılanamayacağı, sorgulanamayacağı anlamına geldiğini belirtti.

"HUKUK MUTLAK SURETLE ADALETİ İFADE ETMEZ"
Hukukun mutlak suretle adaleti ifade etmeyeceğini, insanların çıkar, değer yargıları, ideolojik şartlardan etkilendiğini, insanların da bir araya gelmesiyle hukuk sisteminin ortaya çıktığını anlatan Can, şöyle konuştu:
"Hukuku meydana getiren insan ilişkileridir, bunun için hukuk sisteminin de mutlak suretle adaleti temsil ettiğini söylemek doğru olmaz. Bu yüzden adaleti kutsallaştırmayalım, abartmayalım. Hukuku uygulayan yargı sisteminin de mutlak suretle adaleti sağlayacağı görüşü inandırıcı değil. Adalet düşüncesinin hangi hukuk sistemiyle doğru olarak gerçekleşebileceği de çok fazla bilinen bir şey değildir.

Adaletin tanrısallaştığı yerde adalet toplumdan kopartılır. Hukuku kutsallaştırdığınız zaman, rahipleri ortaya çıkartırsınız, kutsallık adına konuşan rahipler söz sahibi olmaya başlar, cübbe giymiş rahip iktidar sahibi olur. Cübbe giymiş rahiplerin dediklerinin hukuk olduğuna inanılır."

Can, bir sitemin adilliğine inancın toplumun ihtiyaçlarına karşılık verebilmesine bağlı olduğunu, Cengiz Han'ın hukuk devletinin kurucusu olduğunu, şiddete dayalı olarak hukukiliği sağladığını anlatarak, Cengiz Han'ın hukuk sisteminde bir kadının yalnız başına ülkenin bir ucundan diğer bir ucuna bir zarar görmeden gidebildiğini söyledi.

"ORTADA BİR ANAYASA VAR AMA O BİZİM ANAYASAMIZ DEĞİL"
Taraflardan birinin aciz ya da fakir olduğu, devlet ya da egemen ideolojinin olduğu bir ortamda adaletten söz etmenin mümkün olmadığını savunan Can, anayasa konusunda da egemen ideolojiden uzaklaşılması gerektiğini belirterek, şöyle devam etti:
"Türkiye kendi anayasasını yapmalı, ortada bir anayasa var ama o bizim anayasamız değil. Anayasanın temel hak ve özgürlükleri anlamında yapılan hangi değişiklik yaşama geçti ki. Anayasa'da 70 civarında maddede değişiklik yapıldı ama bunlar yaşama geçmedi. Anayasa'nın 90'ıncı maddesinde uluslararası sözleşmelerin üst hukuk kuralı olduğu bir anlamda ifade ediliyor ama 90'ıncı madde hangi temel uyuşmazlık konusunda çözüm noktası, referansı oldu.

Anayasa metni ile anayasanın özü, içeriği farklı şeylerdir. Bütün antidemokratik sistemlerden demokrasiye geçişi yaşayan Avrupa ülkelerinde ilk adım yargının demokratikleşmesiyle olmuştur. Almanya böyle yapmıştır. İspanya 1985 yılında yasa değişikliğiyle tam demokratik bir sistemi hayata geçirdi. Avrupa'da bir çok ülkede üst yargı kurumunun seçimi parlamentoya bağlıdır. Normlar arasında karşılaştırma yapıldığında bizim bazı normlarımız Avrupa'dan daha iyi ama orada hukuk uygulamasını gerçekleştirenler tapınak şövalyeleri değil, halkın temsilcileri. Avrupa'da demokratikleşme müzakeresi gerçekleşti, Türkiye'de bu yok. Parlamentomuz, yürütmemiz demokratikleşti ama yargıyı demokratikleştirmediğiniz sürece bütün sistem tıkanacaktır."
Prof. Dr. Levent Köker de "Zihniyet Değişimi" başlıklı sunumunda, Türkiye'deki "vesayet" kavramının tek parti dönemlerinin ürünü olduğunu belirtti.

Vesayet sisteminden sıyrılmak için halkın değişik evrelerden geçmesi gerektiğini, ekonomik ve kültürel seviyesi gelişmiş toplumların bu evreleri yaşadıklarını anlatan Köker, "Bugün vesayet sistemini demokrasinin önündeki engel olarak biliyoruz. Tek parti dönemi bitmiş gibi görünse de bitmediği ortada. Toplumun ne zaman demokratikleştiğine karar verecek kişiler bu konuyu ellerinde tutmaktadırlar. Bunlar askeri bürokrasilerdir" diye konuştu.

"SİYASETİN DEMOKRATİKLEŞMESİ"
Çankaya Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Tanel Demirel de "Siyasetin Demokratikleşmesi" başlıklı konuşmasında demokratik siyaset biçimini tanımladı. Demokrasinin problemleri çözecek bir sihirli anahtar olmadığını, demokrasinin sorunlarla birlikte yaşayabilme, siyasal hayatı katlanabilir kılma rejimi olduğunu anlatan Demirel, "En mükemmel demokrasiler bile, hiçbir zaman kafamızdaki siyasal iyiyi pratiğe geçirmeye yetmeyecektir. Zira her zaman ikna edemeyeceğiniz veya tam tatmin edemeyeceğiniz kişiler bulunacaktır. 'Hangi koşullardan demokrasi için daha elverişli' demek yerine 'hangi koşullar demokratik düzenin doğmasına yardım ediyor' diye sormak lazım" dedi.

Demirel, Türkiye'nin artık itaatkar bir toplum olmaktan çıktığını belirterek, demokratik rejimlerin zor işleme nedeninin, kurallara uyma bilinçlerinin düşük olmasından kaynaklandığını, "Kendine yapılmasını istemediğini başkasına da yapma" ahlaki ilkesinin demokrasi için önemli bir ilke olduğunu kaydetti.

Taner Demirel, "Demokrasiler çok kırılgan rejimlerdendir. Son dönemde yaşanan bazı umut verici gelişmelerden dolayı, askeri vesayetin en azından kısa zaman zarfında ortaya çıkmayacağını düşünmek yerinde olur" diye konuştu.

Beğendim   Beğenmedim   Yazıcı Dostu   Arkadaşıma Gönder    Okunma (116)

  GÜNCEL KATEGORİSİNDEKİ DİĞER HABERLER :

  TRT'den "Referandum" Açıklama...  İşyerinde Tacize İlk Ceza   Emniyet'ten 12 Eylül Genelgesi  İçişleri'nden "Mernis" İddial...  "Alınan Karar Siyasi Değil"  "Çetin Doğan'a Anjiyo Yapıldı"  Tokat'ta Çatışma   ''İnsan Kaçakçılığı'' İddiasına Dava   Topbaş'tan "Bağış Arsa" Açıkl...  ''Kocaeli’ndeki Değişim Fark Ediliyor''  Afganistan şehitleri uğurlandı   Çiçek İstanbul'a Götürüldü  Emniyet Amiri Zeren Tutuklandı  Vali Lekesiz'den Sağduyu Çağrısı  Cumhurbaşkanı Gül'e Başvuru Yağdı   ''Almanya'dan İşbirliği Bekliyoruz''  Hastane Bilgi Sistemine "Bomba"   Futbol Menajeri Sivet Kopan Beyin Kanam...  Afganistan Şehitleri Türkiye’ye Getirildi   Bosna’ya Gidecek Olanlar Dikkat   Devlette E-İmza Dönemi   İnternette Arama Motorlarına Dikkat   "Balyoz"Da 80 Sanıktan Yakalama Emrine ...  Şırnak'ta 7 Terörist Teslim Oldu   Erdoğan'dan Cameron'a Tarihi Mektup   ''Balyoz Planı'' Davası   Dışişlerinden Vize Açıklaması   Dörtyol'da 15 Kişi Gözaltında   AB'deki Ortaklarına Kızdı   Bakan'dan Amanosları Temizleyin Emri   ''Viyana Grubu İpe Un Serdi''   Hatay Valisi'nden Tavsiye   Dörtyol'da Bazı İşyerleri Tahrip Edildi  İstanbul'da Taksici Cinayeti  Dörtyol'daki Saldırıya Vatandaş Protestosu  Meteorolojik Uyarı  YSK, İlke Ve Kuralları Açıkladı  Saldırıda 3 Polis Hayatını Kaybetti  İnegöl'de Gözaltılar 44'e Yükseldi  Bursa'dan Avrupa'ya Ulaşım  İnegöl'deki Olayda 5 Kişi Yaralandı  P5+1 Temsilcileri Bilgilendirildi  "Müzakerelere Hazırız"  Doğan'a "Yüksek Tansiyon" Teşhisi  Çetin Doğan Müşahede Altında  Antalya'da 4.1 Büyüklüğünde Deprem  "Yanlış Yapmadığıma İnanıyorum"  MHP Beypazarı İlçe Başkanlığı'nın Astığ...  TGC "2010 Basın Özgürlüğü Ödülleri'' Sa...  İsrail'in Maçında Gerginlik  Bakan Kavaf Keban Barajını İnceledi  Ereğli'de Tersanede Ölü Sayısı 4'e Yüks...  ''Basınımız Faaliyetlerinde Kamu Yararı...  ''Türk Azınlığık sorunlarını hukuk için...  "Taş Atan Çocuklar" İle İlgili Yasa Ona...  Emine Erdoğan, Kandıra’ya Geldi  Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığı İ...  İsrail Voleybol Takımına Protesto  "Danıştay Kararı hukuken Yanlış"  Genelkurmay'a Bilgi Müzekkeresi Yazılacak  ''Teslim Etmiyorlarsa AB Süreci Donmalı''  Anıl Erden'in Ailesinden TBMMye Başvuru  Genelkurmay'da Heron Soruşturması Sürüyor  ''Terör Örgütü Büyük Zaiyat Verdi''   ''1 Ekimden Önce Mümkün Görünmüyor''  MHP'nin Pankartına Suç Duyurusu  İstanbul'da Su Kesintisi  Vali Ve Kaymakamlara İzin Yok   Yaralı Üsteğmen Şehit Oldu   102 Sanık Hakkında Yakalama Emri   Sağlık Bakanlığı'ndan Açıklama  Harp Akademileri'nde Mezuniyet Töreni  Ayakta Yolcu Taşımak "Kanunsuzluk"  ''İç Hizmette Değişiklik İyi Olur''  Köşke, 4 Dil Bilen Başdanışman  İstanbul 4 Gün Daha ''Bunalacak''  Antalya'daki Suç Örgütü Operasyonu  Tatlı Sularda "İsrail" Tehdidi   TSK'dan Murat Başbuğ Açıklaması   Nükleer Mahkemeye Gidiyor   Danıştaydan Tam Gün Kararı   Terörle Mücadelede Köstebek Dönemi   Kafkasya Sürgününü hatırlayan yok  Devran artık İslam dünyasından yana  Kenan Evren’in Skandal Sözleri  Horasan'da Ölü Sayısı 6'ya Yükseldi   Ayakta Yolcunun Bedeli 50 TL  Hüseyin Üzmez'in Mahkumiyet Kararında B...  Şehit Uzman Çavuş Say Toprağa Verildi  Kars'ta Da Pankart Krizi  Öğretmenler De Açılım İstedi  Kamuda Görevli Hekimler Özelde Çalışama...  Bölücü Başının Disiplin Cezasına Af Yok  DİSK Başkanı Çelebi'ye Silahlı Saldırı ...  İstanbul'da 3 Belediyeye Grev Kararı As...  Gül'den "Akkuyu'da Nükleer"e Onay  Şehitlerin Cenazeleri Memleketlerine Gö...  "Çiçek Temyize Gidecek"  Askeri Mahkeme Çiçek Hakkındaki Davayı ...  CHP Diyarbakır İl Başkanlığı'ndan "Kürt...